Süleymaniye Hamamı

Süleymaniye külliyesinin bir parçası olan yapı Mimar Sinan tarafından(Mimar Sinan "kalfalık eserim" olarak tanımlar) 1557 yılında yapılmıştır. Halen kullanılmakta olan hamam'a ait bir web sitesi mevcut. Süleymaniye Hamamı'nın harita üzerindeki yerini görmek için tıkılayınız.

Şehzade Camii

Şehzade Camii, Sinan'ın ilk anıtsal yapısıdır. Kanuni Süleyman'ın genç yaşta ölen oğlu Mehmet için yaptırıldığı söylenir. Sonuçta böyle olduğu belli, ama

Rüstem Paşa Camii

Halil Efendi Mescidi'nin yerine 1561 yılında Rüstem Paşa tarafından Mimar Sinan'a yaptırılmıştır. Adım Adım İstanbul kitabında Rüstem Paşa Camisi hakkında şöyle yazar.

Muhsine Hatun Mescidi

Eminönü İlçesi’nde Kumkapı’da, Muhsine Hatun Mahallesi’nde, İbrahim Paşa Yokuşu ile Çifte Gelinler Caddesi’nin kavşağında yer almaktadır.

Sadrazam Makbul (Maktul) İbrahim Paşa’nın hanımı Muhsine Hatun tarafından 1532’de Mimar Koca Sinan’a inşa ettirilmiştir.

Üçbaş Camii (Nureddin Hamza Camii)

Fatih Edirnekapı'dadır. Karasu Üçbaş Köyünde doğan Nureddin Hamza tarafından 1532 yılında yaptırılmıştır. Mimar Sinan'ın tarihi tespit edilebilen ilk eseri olmasından ötürü önemlidir. 1989 yılında tekrar yapılmıştır. Minare kaidesi ve kitabesi döneminden kalmadır.
Harita üzerinde görmek için tıklayınız.

Bozdoğan (Valens) Kemeri

Belgrad ormanlarından şehre (Beyazıt Meydanı'ndaki "Maximum Nimpheum"a) su getirmek amacıyla toplam 250 Km uzunluktaki su kemerlerinin Saraçhane kısmını oluşturan dev yapı... Bizans İmparatoru Valens döneminde (371) yapımı tamamlanmıştır bu yüzden "Valens Kemeri" olarak bilinir. Kemer inşaatında Kadıköy'ü çevreleyen surların kullanıldığı rivayet edilir.Günümüzdeki Bozdoğan isminin nereden geldiği ile ilgili birkaç ihtimal var; Boz renkli doğanların bu bölgede yetiştirilebileceği... Yeniçerilerin kullandığı ucu topuzlu savaş aletine bozdoğan demeleri (bu bölgede daha önceleri yeniçeri odaları mevcuttu. daaha önceki saraçhane yazımda fotoğraf çektiğim yer odaların olduğu yerdir.) yada "boz renkli kemer" manasına gelen dönem Türkçesi ile "Buzluğan" kelimesinin zamanla Bozdoğan'a dönüşmesi.Osmanlı Dönemi'nde de kullanılan bu dev su sistemi Kanuni Sultan Süleyman tarafından Mimar Sinan'a onartılmış ve yeni hatlar ilave edilmiştir. Wikipedia'da yazdıklarımın dışında kemerle ilgili teknik birçok ayrıntıyı bulabilirsiniz. Harita üzerinde görmek için tıkalayınız...

Sokollu Mehmet Paşa Camii (Azapkapı)

Unkapanı Atatürk Köprüsünün galata tarafındadır. Bu bölgeye Azapkapı deniliyor. Sebebi, Osmanlıda eyalet askerlerinin yaya olan kollarından bir sınıfın ismi "azepler"(yada azaplar) dır. İşte bu azap askerlerinin bir kısmı tersanelerde çalıştırılırdı(azban-ı tersane). Azapkapı ismi buradan gelmekte. (azap aynı zamanda bekar erkeklere verilen bir sıfattır)

Sokollu Mehmet Paşa Camii adı ile İstanbul'da iki cami bulunmaktadır. Biri kadırgada diğeri Azapkapıda. Kadırgadaki camiyi daha önce anlatmıştım. Gelelim Azapkapıdakine...Sokollu Mehmet Paşa Tarafından 1577 yılında Mimar Sinan'a yaptırılmıştır. Mimar Sinan, Edirne Selimiye Camii'ne benzer bir planı kullanmış bu eserinde. Minare ana yapıdan ayrık bir şekilde inşaa edilmiş bir kemerle yapıya bağlanmış bu pek sık rastlanır bir mimari değil.

Yapı 1894'teki büyük depremde hasar gördü. Minaresi asıl uslubuna uymayan bir şekilde tekrar yapıldı. Cami 1941 ve 1958 yılındaki onarımlarda bu genel estetiğe aykırı minaresi yıkılarak günümüzdeki klasik tarz minare tekrar yapıldı. Aynı onarımda cami çevresindeki dükkanlar yıkıldı.

Daha önce Kadırga Sokollu Mehmet Paşa Camii bahsinde Sokollu Mehmet Paşa'nın hayatından kısaca bahsetmiştik. Bu büyük devlet adamı 1579 yılında Bosnalı bir meczup tarafından bıçaklanarak öldürüldü. Paşanın ölümü, Osmanlı'nın duraklama dönemi başlangıcı olarak kabul edilir.

Sokollu Mehmet Paşa, yine Mimar Sinan tarafından yapılan (1568-1569) Eyüpteki türbesine defnedildi.

Sokollu Mehmet Paşa Camii (K.Ayasofya)

Sultanahmet Camii ile Küçükayasofya Camii arasındaki Kadırga yokuşunda 2.m.lik duvarla çevrili bir alanda yapılmıştır. Caminin banisi Sokollu Mehmet Paşa, mimarı Mimar Sinan'dır. Eğimli bir arazide, tek minareli, tek kubbelidir. Sokollu Mehmet Paşa'nın İstanbul'da iki yerde kendi adını taşıyan camilerden biridir ve eşi (2. Selimin kızı Esma Sultan) adına yaptırdığı camidir. Diğer cami ise kendi adına yaptırdığı, Azapkapı'daki Sokollu Mehmet Paşa Camii'dir. Sokullu Mehmet Paşa Bosna'nın Vişegrad kadılığındaki Rudo kasabasına uzak olmayan (Osmanlı idaresi altında iken Sokol olarak adlandırılan) Sokoloviçi (Slav dillerinde 'şahin' demektir) köyünde doğmuştur. Sokollu ismi buradan gelmektedir. Kanuni Sultan Süleyman döneminde Osmanlı Donanmasının Kaptan-ı Deryalığı ve gene Kanuni Sultan Süleyman, 2. Selim ve 3. Murat devirlerinde toplam 14 yıl, 3 ay, 17 gün Osmanlı İmparatorluğu'nun sadrazamlığını
yapmış bir Boşnak asıllı Osmanlı devlet adamıdır. Kanuni Sultan Süleyman'ın son vezir-i azamı olmuştur. Hem Osmanlı İmparatorluğu'nun zirvede bulunduğu dönemi simgelemesi itibariyle hem de icraatları, projeleri ve kişiliği nedenleriyle en büyük Osmanlı sadrazamlarından biri kabul edilir. İki metreyi aşan boyu ile aynı zamanda en uzun boylu Osmanlı sadrazamı idi.

Sokollu Mehmet Paşa Camii ününü göz alıcı İznik çinileriyle berraklaşan, dengeli ve aydınlık iç mekânına borçludur. İstanbul’daki ancak birkaç camide bulunan Hacerülesvet taşının Kabe’den getirilmiş küçük parçalarından üçü Sokollu Camisi’ndedir.(http://www.sinanasaygi.com/)

Cami'nin bulunduğu caddenin üst tarafında başka bir cami kalıntısı var. Minaresi yarıya kadar yıkılmış sadece dış duvarlarının bir kısmı kalmış. 1546 tarihli bu yapının banisi Kanuni sultan Süleyman'ın helvacıbaşısı İskender Ağadır. (Ekte kullandığım wikimapia haritasında "St. Anastasia Manastırı Kalıntıları" yazan yer)

Sokollu Caminin hemen yan tarafında Özbekler Tekkesi diğer adıyla Buhara Tekkesi Mescidi... İstanbul defterdarı İsmail Bey tarafından 1692 yılında yaptırılmış. 1887 yılında bir onarım görmüş fakat günümüze ulaşamamış. (2008 yılında restore ediliyordu)

Çinili Hamam

Sultan Süleyman zamanında Kaptan-ı Derya makamına getirilen meşhur Barbaros Hayrettin Paşa tarafından yapılmıştır. Hamam, Mimar Sinan’ın yaptığı ilk ve en büyük hamamlardan biri olması açısından dikkat çekicidir. Banisinden dolayı Hayrettin Paşa ve ya Kaptanpaşa Hamamı olarak ta bilinen yapı, bulunduğu semtten ötürü Zeyrek Hamamı ismiyle de anılmaktadır. Hayrettin Paşa’nın Beşiktaş’taki medresesine gelir sağlamak maksadıyla yaptırdığı bu hamamın tarihi tam olarak bilinmemesine karşın 1540-1546 yılları arasında inşa edildiği tahmin edilmektedir.

Hüsrev Kethüda (Ortaköy) Hamamı

1550'li yıllarda Veziriazam Kara Ahmet Paşa'nın kahyası Hüsrev Kethuda tarafından Mimar Sinan'a inşaa ettirilmiştir. Ortaköyün ayakta kalan en eski yapısıdır.

Sinan Paşa Camii

Beşiktaş meydanındadır. 1555 yılında Kanunu Sultan Süleyman'ın Kaptan-ı Deryası Sinan Paşa tarafından yaptırılmıştır. Mimar Sinan eseridir. Banisi Sinan Paşa caminin bitiminden iki yıl önce vefat etmiş Üsküdar meydanındaki, Mihrimah Sultan Camii'nin girişine defnedilmiştir. Sinan Paşa döneminin zenginlerindendir. Sadrazam Rüstem Paşanın kardeşi ve Kanuni Sultan Süleyman'ın damadıdır.Cami klasik dönem Mimar Sinan eseridir fakat farklı karma bir uslup kullanmıştır.

Caminin kuzeyindeki kapı girişinde Naccarzade(Naccar=marangoz) Türbesi bulunur. Naccarzade Mustafa Rizaüddin Efendi ve oğlu Naccarzade Muhammed Sıddık Efendi bu türbeye(resimde sol alttaki sarı yapı) defnedilmişlerdir. Naccarzade Mustafa Rizaüddin Efendi Anadoluda yetişmiş velilerdendir. 1679 yılında Şebinkarahisarda doğmuş Aziz Mahmut Hüdayi dergahından icazet almış. Beşiktaş Mevlevihanesinde (Sultan Abdülmescid döneminde Çırağan Sarayı'nın yapımı sırasında yıktırılmıştır.) Mesnevi üzerine eğitim almış Sinan Paşa Camii müezzinlik ve imamlığını yapmıştır. Türbenin arka kısmındaki arsayı satın alarak bir mescit yapmış burada dersler vermiştir. Naccarzade Muhammed Sıddık Efendi(1719-1794) babasının izinden gitmiş Hüdai dergahında dersler vermiştir.

Barbaros Hayrettin Paşa Türbesi

Barbaros Hayrettin Paşa, 1546 yılında vefat etmiştir. 21 Eylül 1534 yılında bizzat kendisi tarafından yazdırılmış Barbaros Vakfiyesi’nde Beşiktaş’taki medrese yanına yaptırdığı türbeye defnedilmesini ve kabrinin üzerinde kandil yakılmasını vasiyet etmiştir. Mimar Sinan tarafından 16. yüzyıl Osmanlı klasik mimarisine uygun bir türbe inşa edilmiştir.